En Düşük Fiyat Neden En Ucuz Değildir?

Tedarikçi seçiminde fiyat listesine bakıp "bu ürün burada daha ucuz" sonucuna varmak kolaydır. Ancak bir ürünün gerçek maliyeti yalnızca liste fiyatından ibaret değildir. Kargo, minimum sipariş şartı, ödeme vadesi ve iade koşulları — hepsi birlikte değerlendirildiğinde "ucuz" görünen tedarikçi her zaman en avantajlısı olmayabilir.

Toplam Sahip Olma Maliyeti (Total Cost)

İşletme yönetiminde "toplam sahip olma maliyeti" ya da kısaca TCO (Total Cost of Ownership) kavramı, bir ürün veya hizmetin yalnızca satın alma fiyatına değil, tüm ilgili maliyetlere bakılması gerektiğini savunur. Eczane tedarikinde de aynı bakış açısı geçerlidir.

Bir ürünü tedarik ederken toplam maliyeti etkileyen başlıca unsurlar:

1. Liste fiyatı (birim satın alma fiyatı)
2. Kargo bedeli (sipariş bazında)
3. Minimum sipariş / barem koşulu
4. Ödeme vadesi ve vade farkı
5. İade politikası (özellikle SKT için)
6. İşlem süresi ve idari yük

Kargo Bedeli: Küçük Görünen Büyük Etki

Kargo bedelinin sipariş toplam tutarına oranı, özellikle düşük tutarlı siparişlerde ciddi boyutlara ulaşabilir.

Örnek hesap:

• Ürün liste fiyatı: 250 TL
• Kargo bedeli: 35 TL (sabit)
• Efektif birim maliyet: 285 TL (%14 artış)

Aynı ürün başka bir tedarikçide 265 TL liste fiyatıyla satılıyor olsun; ancak bu tedarikçi 500 TL üzeri siparişlerde kargo almıyor olsun. Sipariş 2 adet veya daha fazlaysa ikinci tedarikçi daha avantajlı olacaktır.

Desi Hesabı: Hacimli Ürünlerde Sürpriz

Kargo ücretlendirmesi genellikle fiziksel ağırlık ile hacimsel ağırlık (desi) arasındaki büyük olan üzerinden yapılır. Desi hesabı:

Desi = (En × Boy × Yükseklik) / 3000 (santimetre ve kilogram birimi ile; bölen kargo firmasına göre 3000 veya 5000 olarak uygulanabilir)

Büyük hacimli ancak hafif ürünlerde — örneğin şampuan, sıvı sabun, bebek ürünleri — hacimsel ağırlık fiziksel ağırlığı aşabilir. Bu durumda kargo bedelinin gerçek ağırlıktan daha yüksek çıkması mümkündür.

B2B platformlar üzerinden sipariş verirken kargo ücretinin nasıl hesaplandığını ve ödeme eşiğini önceden öğrenmek, gereksiz sürprizleri önler.

Minimum Sipariş Miktarı ve Barem

Birçok tedarikçi, belirli bir tutarın altındaki siparişlerde ya kargo bedeli uygular ya da sipariş kabul etmez. Bu eşiğe barem ya da minimum sipariş miktarı denir.

Örneğin bir tedarikçinin minimum sipariş tutarı 1.000 TL ise ve siz 600 TL'lik bir ürüne ihtiyaç duyuyorsanız, iki seçeneğiniz vardır:

• Eksik kalan 400 TL tutarında başka ürünler ekleyerek baremi tamamlamak
• Baremi tamamlamak için gerekmediği hâlde ürün almak — bu da fazla stok ve nakit akışı sorununa yol açabilir

Barem ve minimum alım hesaplamalarını daha ayrıntılı barem ve minimum alım yazımızda ele aldık.

Ödeme Vadesi ve Nakit Akışı

Liste fiyatı aynı olsa da ödeme vadesi farklı olan iki tedarikçiden birine peşin, diğerine 30 günde ödeme yapıyorsanız mali açıdan farklı koşullardayasınız. 30 günlük vade, o tutarı 30 gün daha elinizde tutmanızı sağlar; bu da sermaye maliyeti açısından bir değer taşır.

Öte yandan bazı tedarikçiler peşin ödemede ek iskonto sunar. Bu iskontoyu vade farkıyla karşılaştırarak gerçek avantajı hesaplamak mümkündür.

İade Koşulları: Görünmez Maliyet

SKT riski olan ürünlerde iade politikası doğrudan finansal güvenceye dönüşür. İki farklı tedarikçiden aynı ürünü alıyorsanız ve biri "son 3 ayda da iade alırız", diğeri "iade kabul etmiyoruz" diyorsa, ikincisiyle çalışmak sizi fazla stok riskiyle baş başa bırakır.

Yavaş dönen dermokozmetik ürünlerde bu risk özellikle önemlidir. SKT takibi konusunda daha fazlası için eczanede SKT ve lot takibi yazımıza başvurabilirsiniz.

Pratik: Tedarikçi Karşılaştırma Tablosu

Birden fazla tedarikçiyi karşılaştırırken aşağıdaki tabloya benzer bir yapı hazırlamak karar vermeyi kolaylaştırır:

Bu tabloda birim fiyat daha düşük olan Tedarikçi A, minimum sipariş şartı ve iade politikası değerlendirildiğinde her sipariş senaryosunda avantajlı olmayabilir.

B2B Platformlarda Fiyat Karşılaştırması

B2B eczane tedarik platformlarının en büyük avantajlarından biri, birden fazla tedarikçinin fiyat ve koşullarını aynı ekranda görebilmenizdir. Bu, her tedarikçiyle ayrı iletişim kurma ve manuel karşılaştırma yapma yükünü ortadan kaldırır.

Farma Tedarik'e kayıt olduktan sonra ürün bazında teklifleri, minimum sipariş bilgisini ve tedarikçi koşullarını platform üzerinden inceleyebilirsiniz.

Özet

Gerçek tedarik maliyeti = Liste fiyatı + Kargo + Barem etkisi + Vade maliyeti + Miad riski (iade politikası)

Bu toplamı göz ardı eden bir karşılaştırma yanıltıcı sonuçlar verir. Tek bir ürün için değil, gerçek sipariş senaryosu üzerinden hesap yapmak en doğru yaklaşımdır.

Fazla stokun maliyeti ve nasıl önleneceği konusunda eczanede stok yönetimi yazımıza da bakabilirsiniz.